Stanford Institute for Human-Centered AI opublikował kolejną edycję AI Index, najbardziej kompleksowego, opartego na danych przeglądu tego, co dzieje się wokół sztucznej inteligencji. Przyjrzeliśmy się rozdziałowi poświęconemu opinii publicznej, który zbiera wyniki największych światowych badań z lat 2024–2026 (m.in. Ipsos AI Monitor, 30 krajów i ponad 23 tys. respondentów, Pew Research Center, University of Melbourne/KPMG, 48 tys. badanych w 47 krajach).
Dlaczego to ważne dla Ciebie jako przedsiębiorcy? Bo Twoi klienci mają już wyrobione zdanie o AI i to ich oczekiwania, obawy i poziom zaufania zdecydują, jak przyjmą chatbota na Twojej stronie, treści tworzone z pomocą AI czy automatyzację obsługi. Oto, co mówią dane.
Optymizm rośnie. Nerwowość też
Najciekawszy wniosek z badań brzmi paradoksalnie: ludzie są wobec AI jednocześnie coraz bardziej pozytywni i coraz bardziej nerwowi. Odsetek osób uważających, że korzyści z AI przeważają nad wadami, wzrósł z 55% w 2024 r. do 59% w 2025 r. Ale równolegle 52% badanych deklaruje, że produkty oparte na AI budzą ich niepokój, i ten odsetek również rośnie.
To nie sprzeczność, lecz dojrzewanie postaw: ludzie przestali traktować AI jak ciekawostkę i zaczęli ją oceniać jak realną siłę w swoim życiu, z korzyściami i ryzykami naraz. Dla firm oznacza to jedno: klient korzystający z Twoich usług opartych na AI nie jest już ani bezkrytycznym entuzjastą, ani technofobem. Jest uważny.
Co ciekawe, geografia emocji jest wyraźna: najbardziej optymistyczna wobec AI jest Azja Południowo-Wschodnia (w Malezji, Tajlandii, Indonezji i Singapurze ponad 80% badanych spodziewa się, że AI głęboko zmieni ich życie w ciągu 3–5 lat), podczas gdy Ameryka Północna i Europa pozostają najbardziej sceptyczne. Największy skok nerwowości odnotowały Indie (+14 punktów rok do roku).
Optymizm i nerwowość wobec AI rosną równolegle — i to nie jest sprzeczność, tylko dojrzewanie postaw.
Europa i Ameryka Północna stoją po stronie nerwowości — Azja i Ameryka Łacińska po stronie ekscytacji.
Ponad połowa świata używa AI w pracy
Według globalnego badania University of Melbourne i KPMG 58% pracowników korzysta z AI w pracy regularnie lub półregularnie, a 53% deklaruje, że ufa AI w zastosowaniach zawodowych.
I tu ciekawostka, która przeczy intuicji: to nie najbogatsze gospodarki prowadzą w miejscu pracy. W Indiach, Chinach, Nigerii, Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Arabii Saudyjskiej z AI w pracy korzysta ponad 80% badanych — podczas gdy w większości krajów Europy i Ameryki Północnej około połowy, przy niższym zaufaniu (40–48%).
Badanie pokazuje też lukę, która powinna zainteresować każdego pracodawcę: firmy najsłabiej wspierają pracowników w obszarze odpowiedzialnego zarządzania AI – jasnych zasad, monitorowania i ochrony danych. Strategia i szkolenia idą przodem, governance zostaje z tyłu. To dokładnie ta luka, którą widzimy w praktyce polskich firm, i którą można zamknąć prostą wewnętrzną polityką AI, zanim zrobi to za nas incydent.
Firmy inwestują w strategię AI i szkolenia, ale odpowiedzialne zarządzanie — zasady, monitoring, ochrona danych — konsekwentnie zostaje z tyłu.
Eksperci i zwykli ludzie żyją w dwóch różnych światach
Największy rozdźwięk w całym raporcie dotyczy przyszłości pracy. Na pytanie, czy AI pozytywnie wpłynie na sposób wykonywania zawodów, twierdząco odpowiada 73% ekspertów AI i tylko 23% ogółu społeczeństwa (dane dla USA). Podobna przepaść dotyczy gospodarki (69% vs 21%) i opieki medycznej (84% vs 44%). Prawie dwie trzecie Amerykanów (64%) spodziewa się, że AI zredukuje liczbę miejsc pracy w ciągu 20 lat; wśród ekspertów uważa tak 39%.
Niezależnie od tego, kto ma rację, dla przedsiębiorcy płynie z tego praktyczna lekcja: komunikując wykorzystanie AI w swojej firmie, mówisz do odbiorców, którzy w większości się jej obawiają – zwłaszcza w kontekście pracy. Entuzjastyczny ton „zastąpiliśmy obsługę botem!” trafia w lęk, nie w podziw. Znacznie lepiej działa rama „AI wspiera nasz zespół, człowiek decyduje”.
73% ekspertów AI wierzy, że AI pozytywnie wpłynie na sposób wykonywania pracy — wśród zwykłych Amerykanów uważa tak tylko 23%.
79% ludzi chce wiedzieć, że firma używa AI
To najważniejsza liczba w całym rozdziale – szczególnie z perspektywy prawnej. 79% respondentów na świecie uważa, że firmy korzystające z AI powinny mieć obowiązek ujawniania tego faktu. Ten pogląd podzielają badani we wszystkich 30 krajach objętych badaniem Ipsos, niezależnie od poziomu ogólnego entuzjazmu wobec technologii.
Zestawmy to z prawem: unijny AI Act wprowadza obowiązki przejrzystości – informowanie, że rozmawia się z systemem AI, oznaczanie treści generowanych przez AI. Bywają one przedstawiane jako biurokratyczny ciężar. Dane pokazują coś przeciwnego: przejrzystość wobec AI to nie wymysł regulatora, tylko oczekiwanie 4 na 5 Twoich klientów. Firma, która uczciwie oznacza chatbota i treści AI, nie spełnia niechętnie obowiązku – odpowiada na realną potrzebę rynku. I buduje zaufanie tam, gdzie konkurencja je traci.
Warto dodać, że zaufanie do firm w kwestii danych pozostaje niskie: mniej niż połowa badanych (48%) wierzy, że firmy korzystające z AI ochronią ich dane osobowe. To kolejny argument, by RODO-zgodność komunikować klientom wprost, a nie chować w stopce.
79% klientów chce wiedzieć, że używasz AI — a 48% nie wierzy, że ich dane są u Ciebie bezpieczne. Jeśli chcesz działać zgodnie z AI Act i RODO, zanim zrobi to za Ciebie kontrola — sprawdź kurs Legalna AI w firmie MUST HAVE. Gotowe dokumenty, polityka AI i checklisty do wdrożenia od razu.
A co z Polską?
Polskie wyniki na tle świata układają się w ciekawy obraz. 61% Polaków ufa, że rząd będzie odpowiedzialnie regulować AI – to wyraźnie powyżej średniej globalnej (54%) i jeden z wyższych wyników w Europie (dla porównania: Niemcy 49%, Francja 42%, Wielka Brytania 39%). W pytaniu o priorytety 67% Polaków stawia na rozwój nauki i innowacji poprzez AI, a 33% na ochronę branż poprzez regulacje, jesteśmy więc w czołówce „innowacyjnych” nastawień w Europie.
Jednocześnie w kwestii rynku pracy dominuje ostrożność: 55% Polaków spodziewa się, że AI będzie raczej eliminować miejsca pracy niż je tworzyć. Polski odbiorca to więc ktoś, kto kibicuje technologii i ufa ramom prawnym, ale o swoją pracę się martwi. Dokładnie do takiej osoby mówisz w swoich komunikatach.
AI jako towarzysz – nisza, która przestaje być niszą
Raport po raz pierwszy tak szeroko omawia zjawisko „AI companions” – systemów budujących relację z użytkownikiem. Eksperci prognozują, że do 2027 r. 10% dorosłych Amerykanów będzie codziennie korzystać z AI do towarzystwa, a do 2040 r. – 30%. Globalnie 52% badanych deklaruje pewien poziom ekscytacji taką możliwością; w Polsce entuzjazm jest umiarkowany (23% badanych „w ogóle nie jest podekscytowanych”, a odsetek skrajnych entuzjastów należy do niższych).
Badacze odnotowują zarówno korzyści (redukcja samotności porównywalna z kontaktem z człowiekiem), jak i ryzyka – przede wszystkim korelację między zależnością emocjonalną od chatbotów a pogorszeniem dobrostanu psychicznego. Dla twórców produktów cyfrowych i aplikacji to sygnał, że projektowanie „relacyjnych” funkcji AI wchodzi na teren, gdzie odpowiedzialność wykracza poza zgodność z przepisami.
Eksperci prognozują, że do 2040 roku 30% dorosłych Amerykanów będzie codziennie korzystać z AI do towarzystwa.
Komu świat ufa w regulowaniu AI? Europie
Na koniec dane, które warto znać, prowadząc biznes w UE. W badaniu Pew obejmującym 25 krajów mediana 53% badanych ufa Unii Europejskiej w kwestii skutecznego regulowania AI – wobec 37% dla USA i 27% dla Chin. Mimo całej krytyki europejskich regulacji to właśnie UE pozostaje najbardziej zaufanym regulatorem AI na świecie.
Dla europejskich firm to zasób, nie balast: działanie w zgodzie z najbardziej respektowanymi ramami prawnymi świata może być elementem przewagi, zwłaszcza w relacjach z klientami, dla których zaufanie jest walutą. „Zgodnie z europejskimi standardami AI” brzmi dziś lepiej niż kiedykolwiek.
Co z tego wynika dla Twojej firmy?
Trzy wnioski na wynos. Po pierwsze, przejrzystość wygrywa – 79% klientów chce wiedzieć, że korzystasz z AI, więc oznaczanie bota i treści AI traktuj jako budowanie zaufania, nie obowiązek.
Po drugie, komunikuj AI ostrożnie w kontekście pracy – Twoi odbiorcy częściej boją się AI, niż ją celebrują; rama „AI wspiera ludzi” działa lepiej niż „AI zastępuje ludzi”.
Po trzecie, zamknij lukę governance – świat masowo używa AI w pracy, ale zasady odpowiedzialnego użycia kuleją wszędzie; prosta wewnętrzna polityka AI stawia Cię przed większością rynku.
Jeżeli czytając ten artykuł zastanawiasz się, jak dane z raportu przekładają się na sytuację Twojej konkretnej firmy — chętnie to omówię. Napisz do mnie na kontakt@legalnybiznesonline.pl lub sprawdź ofertę indywidualnej konsultacji TUTAJ.
Na zakończenie jeżeli potrzebujesz indywidualnej konsultacji z radcą prawnym, skontaktuj się ze mną. Z przyjemnością omówię z Tobą WYBRANE TEMATY od strony prawno-praktycznej. Napisz do mnie na ten e-mail >> kontakt@legalnybiznesonline.pl lub od razu sprawdź ofertę konsultacji TUTAJ.
Wszystkiego Legalnego!
Ilona Przetacznik & #LBO Team
