W świecie dynamicznych zmian technologicznych i rozwoju handlu internetowego bezpieczeństwo produktów odgrywa kluczową rolę. Aby sprostać nowym wyzwaniom i lepiej chronić konsumentów, Unia Europejska wprowadziła Rozporządzenie o Ogólnym Bezpieczeństwie Produktów (General Product Safety Regulation – GPSR). W tym artykule wyjaśnimy, czym jest GPSR, jakie zmiany wprowadza i co oznacza dla konsumentów oraz przedsiębiorców. Dowiesz się także, jak przygotować swoją firmę na nowe zmiany, aby zapewnić zgodność z nowymi przepisami i uniknąć potencjalnych problemów.
Co to jest GPSR?
GPSR, czyli General Product Safety Regulation (Rozporządzenie o Ogólnym Bezpieczeństwie Produktów), to nowe przepisy Unii Europejskiej, które mają na celu zagwarantowanie wysokiego poziomu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów w całe UE. Rozporządzanie zostało przyjęte w 2023 roku, a zaczęło obowiązywać od dnia 13 grudnia 2024 roku. Zastępuje dotychczasowe przepisy, takie jak Dyrektywa 2001/95/WE, aby lepiej dostosować regulacje do współczesnych wyzwań, takich jak rozwój technologii czy rosnący handel online.
Jakie są kluczowe założenia GPSR?
Wymóg bezpieczeństwa produktów: Wszystkie produkty wprowadzane na rynek UE muszą spełniać wysokie standardy bezpieczeństwa, uwzględniające m.in. nowe technologie, sposób użytkowania produktu oraz specyficzne potrzeby grup wrażliwych (dzieci, osób starszych, osób z niepełnosprawnościami).
Horyzontalne ramy prawne: Rozporządzenie obejmuje szeroki zakres produktów, wypełniając luki w sektorowym prawodawstwie UE, które nie zawsze reguluje wszystkie aspekty bezpieczeństwa.
Nowe obowiązki dla przedsiębiorców: Producentów, importerów i dystrybutorów zobowiązano do prowadzenia analizy ryzyka, sporządzania dokumentacji technicznej, a także szybkiego reagowania w przypadku wykrycia zagrożeń. Dostawcy platform internetowych również zostali objęci przepisami, aby zapobiegać sprzedaży niebezpiecznych produktów.
Rola systemu Safety Gate
Rozporządzenie modernizuje dotychczasowy system RAPEX, zmieniając jego nazwę na Safety Gate, co ułatwi wymianę informacji o produktach niebezpiecznych między organami krajowymi, przedsiębiorcami i konsumentami.
GPSR jest istotnym krokiem w kierunku zwiększenia przejrzystości i bezpieczeństwa na rynku UE. Dzięki tym przepisom konsumenci będą mogli cieszyć się większym zaufaniem do produktów dostępnych w sprzedaży, a przedsiębiorcy zyskają jasne wytyczne dotyczące zgodności z regulacjami.
Jak GPSR wpływa na przedsiębiorców?
Jesteś producentem, importerem lub dystrybutorem produktów sprzedawanych na terenie Unii Europejskiej? Przygotuj się na zmiany! Nowe przepisy GPSR nakładają na firmy dodatkowe obowiązki, które mają zwiększyć bezpieczeństwo produktów i lepiej chronić konsumentów. To, jakie obowiązki musisz spełnić, zależy od Twojej roli w procesie wprowadzania produktu na rynek.
Producent – Twoje produkty na rynku UE
Jeśli tworzysz produkty i chcesz je legalnie sprzedawać w Unii Europejskiej, musisz dostosować się do nowych wymagań. Oto kluczowe obowiązki producenta wynikające z GPSR:
- Bezpieczny projekt i produkcja – Produkt musi być zaprojektowany i wykonany tak, aby spełniał ogólne wymogi bezpieczeństwa.
- Analiza ryzyka – Przed wprowadzeniem na rynek konieczna jest wewnętrzna ocena potencjalnych zagrożeń związanych z produktem.
- Dokumentacja techniczna – Do produktu musi być dołączona dokumentacja zawierająca m.in. ogólny opis i kluczowe informacje dotyczące bezpieczeństwa.
- Kontrola jakości dla produkcji seryjnej – Jeśli produkujesz seryjnie, musisz wdrożyć procedury zapewniające, że każda partia spełnia wymagania bezpieczeństwa.
- Identyfikacja produktu – Każdy produkt powinien mieć numer seryjny, typ lub inne oznaczenie, które umożliwia jego identyfikację.
- Informacje o producencie – Na opakowaniu muszą znaleźć się Twoje dane (imię i nazwisko lub nazwa firmy, znak towarowy, adres pocztowy oraz e-mail).
- Instrukcje i ostrzeżenia – Każdy produkt powinien mieć instrukcję i informacje o bezpieczeństwie, napisane w języku kraju, w którym będzie sprzedawany.
Importerzy – obowiązki producenta i nie tylko
Importujesz produkty spoza Unii Europejskiej i wprowadzasz je na rynek UE? Musisz nie tylko spełnić obowiązki producenta, ale także:
- Dostosować produkt do wymogów bezpieczeństwa, jeśli masz uzasadnione wątpliwości co do jego zgodności z przepisami.
- Umieścić swoje dane kontaktowe (imię i nazwisko/nazwa firmy, adres pocztowy i e-mail) na opakowaniu, aby umożliwić kontakt z Tobą.
- Zadbać o warunki przechowywania i transportu tak, aby nie wpłynęły negatywnie na bezpieczeństwo produktu.
Kontrola nad bezpieczeństwem
Jako dystrybutor pełnisz kluczową rolę w łańcuchu dostaw, ponieważ odpowiadasz za sprawdzenie, czy producenci i importerzy przestrzegają nowych regulacji. Oto Twoje najważniejsze obowiązki:
- Zapewnienie bezpiecznych warunków przechowywania i transportu – Musisz dbać, aby produkty były magazynowane i transportowane w sposób zapewniający ich bezpieczeństwo.
- Reakcja na wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa – Jeśli masz podejrzenia, że produkt może być niebezpieczny, musisz wstrzymać jego sprzedaż do czasu potwierdzenia zgodności z przepisami.
- Zgłaszanie niebezpiecznych produktów – Jeśli wykryjesz zagrożenie, powinieneś:
- Poinformować producenta lub importera,
- Upewnić się, że podjęto środki naprawcze (np. wycofanie produktu z rynku),
- Powiadomić organy nadzoru rynku w kraju, w którym produkt jest sprzedawany.
Nowe przepisy GPSR wprowadzają istotne zmiany dla firm sprzedających produkty w UE. Jeśli jesteś producentem, importerem lub dystrybutorem, upewnij się, że spełniasz wymagania dotyczące bezpieczeństwa produktów.
Sklepy internetowe a gpsr – jakie mają obowiązki
Nowe wymagania dla sprzedaży internetowej i na odległość
Nowe rozporządzenie GPSR nakłada na przedsiębiorców sprzedających produkty online i na odległość szereg obowiązków dotyczących przejrzystości oferty. Celem tych zmian jest zapewnienie bezpieczeństwa konsumentom oraz ułatwienie identyfikacji produktów i ich producentów.
Co musi zawierać oferta produktu sprzedawanego na odległość?
Zgodnie z artykułem 19 GPSR, oferta sprzedaży internetowej musi w jasny i widoczny sposób zawierać następujące informacje:
- Dane producenta – pełna nazwa firmy, znak towarowy, adres pocztowy i e-mail, aby ułatwić kontakt.
- Dane osoby odpowiedzialnej w UE – jeśli producent nie ma siedziby w Unii, konieczne jest wskazanie osoby odpowiedzialnej.
- Identyfikacja produktu – zdjęcie, numer seryjny, rodzaj produktu i inne oznaczenia umożliwiające jednoznaczną identyfikację.
- Ostrzeżenia i informacje o bezpieczeństwie – muszą być widoczne w ofercie lub zawarte w dokumentacji towarzyszącej, w języku kraju, w którym produkt jest sprzedawany.
Brak powyższych informacji może prowadzić do sankcji oraz problemów z wprowadzeniem produktów na rynek UE. Regulacje te mają na celu zapobieganie sprzedaży niebezpiecznych produktów i zapewnienie konsumentom rzetelnych informacji przed zakupem.
Zgłaszanie wypadków związanych z produktami – obowiązek producentów, importerów i dystrybutorów
Jeśli produkt wprowadzony do obrotu spowoduje wypadek, przedsiębiorca ma obowiązek niezwłocznego zgłoszenia incydentu odpowiednim organom nadzoru. W ramach GPSR określono szczegółowe zasady raportowania takich zdarzeń.
Kto musi zgłosić wypadek?
Producent – jeśli dowie się o incydencie, musi zgłosić go przez Safety Business Gateway i podać szczegółowe informacje dotyczące produktu oraz okoliczności zdarzenia.
Importer i dystrybutor – jeśli mają wiedzę o wypadku, są zobowiązani do poinformowania producenta, który dokonuje zgłoszenia. Jeśli producent nie ma siedziby w UE, obowiązek ten przechodzi na osobę odpowiedzialną za produkt na terenie Unii.
Jakie przypadki należy zgłaszać?
- Wypadki skutkujące śmiercią lub poważnym zagrożeniem zdrowia użytkownika (np. obrażenia, choroby, długoterminowe skutki zdrowotne).
- Każde zdarzenie, które może prowadzić do ryzyka dla konsumentów.
Nieprzestrzeganie obowiązku zgłaszania incydentów może skutkować sankcjami oraz odpowiedzialnością prawną. Nowe regulacje nakładają na firmy konieczność monitorowania bezpieczeństwa produktów i szybkiego reagowania w przypadku zagrożeń.
Cyfrowe udostępnianie informacji – jakie dane można podać elektronicznie?
W dobie cyfryzacji przedsiębiorcy mają możliwość udostępniania kluczowych informacji o produktach w formie elektronicznej. Dzięki temu konsumenci zyskują łatwiejszy dostęp do istotnych danych dotyczących bezpieczeństwa.
Jakie informacje można udostępnić elektronicznie?
- Dane producenta i osoby odpowiedzialnej za produkt.
- Informacje identyfikujące produkt (np. QR kod, numer seryjny).
- Ostrzeżenia i instrukcje dotyczące bezpieczeństwa.
Gdzie powinny być umieszczone informacje cyfrowe?
- Bezpośrednio na produkcie – jeśli to możliwe.
- Na opakowaniu – jeśli nie można ich umieścić na produkcie.
- W dokumentacji dołączonej do produktu – jako dodatkowe źródło informacji.
Udostępnianie informacji w formie cyfrowej zwiększa transparentność i ułatwia dostęp do ważnych danych. Dodatkowo regulacje GPSR wymagają, aby treści te były dostępne w formatach przyjaznych dla osób z niepełnosprawnościami, co poprawia dostępność dla wszystkich użytkowników.
Internetowe platformy handlowe a GPSR
Wraz z wejściem w życie rozporządzenia GPSR, internetowe platformy handlowe mają nowe obowiązki związane z zapewnieniem bezpieczeństwa produktów oferowanych na ich stronach. Przepisy te mają na celu ochronę konsumentów przed niebezpiecznymi produktami i wprowadzenie skutecznych mechanizmów usuwania ich z rynku.
Dlaczego to ważne?
Platformy e-commerce, takie jak marketplace’y i sklepy internetowe, pełnią kluczową rolę w sprzedaży produktów na terenie UE. Nowe regulacje wymuszają na nich bardziej restrykcyjne podejście do kontroli produktów i współpracy z organami nadzoru rynku.
Nowe obowiązki dostawców internetowych platform handlowych
Punkt kontaktowy dla organów nadzoru i konsumentów
Każda platforma internetowa musi wyznaczyć pojedynczy punkt kontaktowy, który:
- Pozwala organom nadzoru rynku na bezpośrednią komunikację w sprawach dotyczących bezpieczeństwa produktów.
- Umożliwia konsumentom szybkie zgłaszanie problemów związanych z bezpieczeństwem produktów.
- Musi być zarejestrowany w portalu Safety Gate, gdzie platforma podaje swoje dane kontaktowe.
Obowiązek usuwania niebezpiecznych produktów
Jeśli platforma otrzyma nakaz od organów nadzoru rynku, musi:
- Natychmiast usunąć ofertę niebezpiecznego produktu lub wyświetlić ostrzeżenie.
- Zablokować dostęp do niebezpiecznych produktów w ciągu dwóch dni roboczych od otrzymania nakazu.
- Poinformować organy nadzoru, że nakaz został wykonany.
Monitorowanie ofert i reagowanie na zgłoszenia
Aby zapewnić zgodność z GPSR, platformy muszą:
- Monitorować zgłoszenia o niebezpiecznych produktach w portalu Safety Gate.
- Weryfikować regularnie informacje o produktach pod kątem bezpieczeństwa.
- Reagować na zgłoszenia dotyczące niebezpiecznych ofert w ciągu trzech dni roboczych.
Jak platformy mogą unikać ryzyka i dostosować się do nowych przepisów?
Usprawnienie procedur kontroli ofert – platformy powinny wprowadzić mechanizmy wykrywania niebezpiecznych produktów i ich szybkiego usuwania.
Współpraca z organami nadzoru rynku – rejestracja w portalu Safety Gate i bieżące monitorowanie zgłoszeń o niebezpiecznych produktach.
Jasne zasady dla sprzedawców – zobowiązanie sprzedawców do dostarczania informacji o produktach zgodnych z GPSR i przestrzegania norm bezpieczeństwa.
Nowe regulacje GPSR oznaczają dla platform e-commerce większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo produktów. Przedsiębiorcy prowadzący platformy handlowe powinni już teraz dostosować swoje procedury, aby uniknąć sankcji i zapewnić zgodność z nowymi przepisami.
Podsumowanie
Nowe Rozporządzenie o Ogólnym Bezpieczeństwie Produktów (GPSR) wprowadza szereg zmian, które mają zwiększyć bezpieczeństwo produktów sprzedawanych na rynku UE, zwłaszcza w e-commerce. Przedsiębiorcy, w tym producenci, importerzy, dystrybutorzy oraz dostawcy internetowych platform handlowych, muszą dostosować się do nowych wymagań, takich jak:
- Większa przejrzystość sprzedaży na odległość – oferty online muszą zawierać kluczowe informacje o produkcie, producencie i osobie odpowiedzialnej.
- Obowiązek zgłaszania incydentów – firmy muszą informować organy nadzoru o wypadkach związanych z ich produktami.
- Nowe zasady dla platform e-commerce – marketplace’y muszą usuwać niebezpieczne produkty, monitorować zgłoszenia i współpracować z organami nadzoru rynku.
- Cyfrowe udostępnianie informacji – dane o produktach mogą być przekazywane elektronicznie, aby ułatwić dostęp konsumentom.
Podejmij działania, aby zapewnić zgodność z nowymi przepisami i uniknąć sankcji!
Na zakończenie jeżeli potrzebujesz indywidualnej konsultacji z radcą prawnym, skontaktuj się ze mną. Z przyjemnością omówię z Tobą WYBRANE TEMATY od strony prawno-praktycznej. Napisz do mnie na ten e-mail >> kontakt@legalnybiznesonline.pl lub od razu sprawdź ofertę konsultacji TUTAJ.
Wszystkiego Legalnego!
Ilona Przetacznik & #LBO Team
Stan prawny na dzień 31.03.2025 r.
