Skuteczne wykorzystanie sztucznej inteligencji w biznesie wymaga znajomości nie tylko możliwości technicznych, ale przede wszystkim ograniczeń prawnych. Przedsiębiorcy coraz częściej korzystają z AI – do automatycznych odpowiedzi w sklepie, analizy danych klientów, do marketingu czy scoringu kandydatów do pracy. Tylko że… większość może popełniać błędy, nawet o tym nie wiedząc.
Nowy AI ACT 2024 wprowadził szczegółowe regulacje i jasne zasady, czego robić NIE WOLNO. Dziś dostaniesz konkretne zakazy, które musisz znać, oraz praktyczny plan wdrożenia zgodności prawnej. Nie chcesz czytać? Na końcu znajdziesz linki do filmów na YouTube. Koniecznie sprawdź te i inne filmy dotyczące sztucznej inteligencji w biznesie.
Co warto wiedzieć, zanim zaczniesz korzystać ze sztucznej inteligencji w biznesie?
AI potrafi wiele – od tworzenia treści, przez analizę wyników kampanii, po personalizację. Ale jeśli nie znasz granic prawa, możesz nieświadomie:
- przetwarzać dane osobowe bez zgody (RODO),
- generować treści, które wyglądają na „ludzkie”, ale nie są oznaczone,
- podejmować automatyczne decyzje w kampaniach reklamowych (np. „ten klient nie dostanie rabatu”) – co może podlegać pod Art. 22 RODO.
Sztuczna inteligencja w biznesie – czego nie wolno?
- Zakaz manipulowania zachowaniem ludzi za pomocą AI.
Nie możesz używać AI, które podprogowo wpływa na decyzje klienta – np. stosuje tony głosu, obrazy, filtry emocji, by coś wymusić.
Przykład: chatbot, który „wzdycha”, gdy klient chce zrezygnować z zakupu.
To forma nacisku – a zgodnie z Art. 5 AI ACT, jest to praktyka zakazana.
- Zakaz wykorzystywania słabości ludzi (np. dzieci, seniorów).
Jeśli Twoje AI celuje np. w osoby 65+ albo nastolatki i „przyciska” ich decyzje – łamiesz prawo.
Przykład: bot do ubezpieczeń, który kieruje ofertę z agresywnym komunikatem do seniorów – to może być uznane za wykorzystanie podatności.
Podstawa: Art. 5 ust. 1 lit. b AI ACT
- Zakaz automatycznej oceny (scoringu) osoby fizycznej w wielu kontekstach.
System scoringu społecznego – gdzie AI analizuje Twoje dane, zakupy, lajki, opinie i decyduje, czy jesteś „dobrym klientem” i prowadzi do krzywdzącego lub niekorzystnego traktowania klienta.
Art. 5 ust. 1 lit. c AI ACT
Przykład: nie możesz oceniać wiarygodności kredytowej czy zakupowej na podstawie analizy zachowania w social mediach.
- Zakaz stosowania AI do zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym (bez pozwolenia).
Dotyczy to m.in. AI, które rozpoznaje twarze, emocje, wiek, płeć klienta w czasie rzeczywistym – np. przez kamery w sklepie.
Brzmi jak sci-fi? A jednak już się dzieje!
Wg Art. 5 AI ACT – takie systemy są zakazane, z pewnymi wyjątkami.
- Zakaz używania AI, które nie spełnia wymogów przejrzystości.
Jeśli Twój klient nie wie, że rozmawia z AI – łamiesz prawo.
Przykład: masz chatbot lub autoresponder, który podszywa się pod „Karolinę z zespołu” i nie ujawnia, że to AI.
Art. 50 AI ACT – musisz jasno oznaczyć, że komunikacja odbywa się z AI.
Systemy AI wysokiego ryzyka w biznesie – dodatkowe obowiązki
Definicja: Zgodnie z AI Act, systemy AI wysokiego ryzyka to te wymienione w Załączniku III, które mogą mieć istotny wpływ na prawa podstawowe i bezpieczeństwo osób fizycznych.
Obszary systemów wysokiego ryzyka według Załącznika III AI Act:
1. Zatrudnienie, zarządzanie pracownikami i dostęp do samozatrudnienia
- Systemy rekrutacyjne analizujące CV i oceniające kandydatów
- AI do zarządzania wydajnością pracowników
- Algorytmy wpływające na decyzje kadrowe
2. Dostęp do podstawowych usług prywatnych i publicznych
- Systemy scoringu kredytowego i ubezpieczeniowego
- AI oceniające dostęp do usług finansowych
- Algorytmy wpływające na świadczenia publiczne
3. Kształcenie i szkolenie zawodowe
- Systemy oceniające wyniki uczenia się
- AI wpływające na dostęp do edukacji
- Algorytmy certyfikacji i oceny kompetencji
4. Identyfikacja biometryczna
- Systemy rozpoznawania twarzy (z ograniczeniami)
- Klasyfikacja biometryczna osób fizycznych
Ważne: System AI może nie zostać zakwalifikowany jako wysokie ryzyko, mimo że działa w obszarze wymienionym w załączniku III, jeśli nie stwarza istotnego ryzyka dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych osób fizycznych
czyli AI vs. PRAWO
Sztuczna inteligencja w biznesie – praktyczny plan działania
Po pierwsze: sprawdź, czy używasz systemu AI wysokiego ryzyka.
Art. 6 AI ACT: systemy, które wpływają na ludzi w obszarach edukacji, zatrudnienia, usług publicznych czy scoringu, są uznawane za systemy AI wysokiego ryzyka.
Jeśli chcesz prowadzić zautomatyzowaną rekrutację, w której to system AI przefiltruje CV, oceni kandydatów i podejmie decyzje o zatrudnieniu danego kandydata to cóż, może to okazać się niemożliwie albo musisz spełnić wszystkie wymagania dla systemów AI wysokiego ryzyka z AI ACT. Czyli więcej twoich obowiązków, kosztów albo ryzykujesz wysokimi karami, gdy zrobisz po swojemu.
Art. 6. – Zasady klasyfikacji systemów AI wysokiego ryzyka
1. Bez względu na to, czy system AI wprowadza się do obrotu lub oddaje do użytku niezależnie od produktów, o których mowa w lit. a) i b), taki system AI uznaje się za system wysokiego ryzyka, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki:
a) system AI jest przeznaczony do wykorzystania jako związany z bezpieczeństwem element produktu objętego unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I lub sam system AI jest takim produktem;
b) produkt, którego związanym z bezpieczeństwem elementem jest zgodnie z lit. a) system AI, lub sam system AI jako produkt podlegają – na podstawie unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego wymienionego w załączniku I – ocenie zgodności przez stronę trzecią w związku z wprowadzeniem tego produktu do obrotu lub oddaniem go do użytku.
Po drugie: nie stosuj praktyk zakazanych.
Art. 5 AI ACT: AI nie może manipulować, rozpoznawać emocji, ani tworzyć tzw. „scoringu społecznego, szczególnie jeśli prowadzi to do krzywdzącego lub niekorzystnego traktiowania osob
Nie możesz tworzyć reklam czy treści w internecie, które wykorzystują słabości osób ze względu na ich wiek, niepełnosprawność, czy szczegółną sytuację społęczną lub ekonomiczną, co spowoduje, że podejmą niekorzystną decyzję, która może wyrządzić u nich poważną szkodę!
Przykład – obiecałeś w reklamie że dzięki suplementowi xxx, który kosztuje bardzo dużo klient odzyska wzrok, co oczywiście jest nieprawedą. Przez co klient stracił sporo pieniędzy i dostał… cukierki…
Art. 5. – Zakazane praktyki w zakresie AI
Zakazuje się następujących praktyk w zakresie AI:
a) wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku lub wykorzystywania systemu AI, który stosuje techniki podprogowe będące poza świadomością danej osoby lub celowe techniki manipulacyjne lub wprowadzające w błąd, czego celem lub skutkiem jest dokonanie znaczącej zmiany zachowania danej osoby lub grupy osób poprzez znaczące ograniczenie ich zdolności do podejmowania świadomych decyzji;
b) wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku lub wykorzystywania systemu AI, który wykorzystuje słabości osoby fizycznej lub określonej grupy osób ze względu na ich wiek, niepełnosprawność lub szczególną sytuację społeczną lub ekonomiczną;
c) wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku lub wykorzystywania systemów AI na potrzeby oceny lub klasyfikacji osób fizycznych lub grup osób prowadzonej przez określony czas na podstawie ich zachowania społecznego lub znanych, wywnioskowanych lub przewidywanych cech osobistych lub cech osobowości;
d) wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku w tym konkretnym celu lub wykorzystywania systemu AI do przeprowadzania ocen ryzyka w odniesieniu do osób fizycznych, by ocenić lub przewidzieć ryzyko popełnienia przestępstwa przez osobę fizyczną, wyłącznie na podstawie profilowania osoby fizycznej lub oceny jej cech osobowości i cech charakterystycznych;
e) wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku w tym konkretnym celu lub wykorzystywania systemów AI, które tworzą lub rozbudowują bazy danych służące rozpoznawaniu twarzy poprzez nieukierunkowane pozyskiwanie;
f) wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku w tym konkretnym celu lub wykorzystywania systemów AI do wyciągania wniosków na temat emocji osoby fizycznej w miejscu pracy lub instytucjach edukacyjnych, z wyjątkiem przypadków, w których system AI ma zostać wdrożony lub wprowadzony do obrotu ze względów medycznych lub bezpieczeństwa;
g) wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku w tym konkretnym celu lub wykorzystywania systemów kategoryzacji biometrycznej, które indywidualnie kategoryzują osoby fizyczne w oparciu o ich dane biometryczne, by wydedukować lub wywnioskować informacje na temat ich rasy, poglądów politycznych, przynależności do związków zawodowych, przekonań religijnych lub światopoglądowych, seksualności lub orientacji seksualnej;
h) wykorzystywania systemów zdalnej identyfikacji biometrycznej w czasie rzeczywistym w przestrzeni publicznej do celów ścigania przestępstw.
Po trzecie: masz obowiązki jako użytkownik AI.
Musisz prowadzić dokumentację, informować klientów, zapewnić przejrzystość i zgłaszać incydenty
Zadbaj o odpowiednią dokumentację, m.in. analizę ryzyka, ocenę skutków, politykę stosowania AI w firmie, zgodność AI z RODO.
Po czwarte: jeśli AI podejmuje decyzje za człowieka – klient musi mieć prawo do wyjaśnienia!
Art. 86 AI ACT: prawo do informacji o wpływie AI na decyzję, która dotyczy danej osoby.
Każda osoba na którą AI ma wpływ i jest to związane z systemami AI wysokiego ryzyka ma prawo uzyskać od przedsiębiorcy jasne wyjaśnienia na temat podejmowania decyzji, które jej dotyczą. Szczegónie gdy uważa że wpywa tor na jej zdrowie bezpieczeństwo lub prawa podstawowe.
Art. 86. – Prawo do uzyskania wyjaśnienia na temat procedury podejmowania decyzji w indywidualnej sprawie
1. Każda osoba, na którą AI ma wpływ, będąca przedmiotem decyzji podjętej przez podmiot stosujący na podstawie wyników systemu AI wysokiego ryzyka wymienionego w załączniku III, z wyjątkiem systemów wymienionych w pkt 2 tego załącznika, która to decyzja wywołuje skutki prawne lub w podobny sposób oddziałuje na tę osobę na tyle znacząco, że uważa ona, iż ma to niepożądany wpływ na jej zdrowie, bezpieczeństwo lub prawa podstawowe, ma prawo uzyskania od podmiotu stosującego jasnego i merytorycznego wyjaśnienia roli tego systemu AI w procedurze podejmowania decyzji oraz głównych elementów podjętej decyzji.
2. Ust. 1 nie stosuje się do wykorzystywania systemów AI, w odniesieniu do których z prawa Unii lub zgodnego z prawem Unii prawa krajowego wynikają wyjątki lub ograniczenia dotyczące stosowania obowiązku ustanowionego w tym ustępie.
3. Niniejszy artykuł stosuje się jedynie w zakresie, w jakim prawo, o którym mowa w ust. 1, nie zostało inaczej ustanowione w prawie Unii.
Sztuczna inteligencja w biznesie – obowiązki prawne firm według AI ACT!
Korzystasz z AI w swojej firmie? Analizujesz dane za pomocą narzędzi sztucznej inteligencji? A może korzystasz z automatycznych wiadomości, używając narzędzia Manychat?
W tym filmie dowiesz się:
✅ Jakie masz obowiązki wynikające z AI ACT.
✅ Co możesz zrobić już dziś, aby działać legalnie.
✅ Jakie są praktyki zakazane.
✅ Jakie obowiązki masz jako użytkownik AI.
SZTUCZNA INTELIGENCJA a PRAWO: 5 rzeczy, których NIE wolno robić w biznesie, aby uniknąć kłopotów
TE 5 BŁĘDÓW Z AI MOŻE CIĘ ZRUJNOWAĆ!
Implementujesz sztuczną inteligencję w firmie bez świadomości, że może Cię to kosztować do 35 milionów euro kary?
AI ACT 2024 wprowadził jasne ZAKAZY – a większość przedsiębiorców o nich nie wie.
W tym filmie dostajesz 5 konkretnych rzeczy, których NIE WOLNO robić z AI w firmie.
CO ZOBACZYSZ W FILMIE:
✅ 5 zakazów AI ACT 2024, które musisz znać.
✅ Konkretne przykłady naruszeń (chatboty, scoring, rozpoznawanie twarzy).
✅ Podstawy prawne – Art. 5, 29, 50 AI ACT.
✅ Jak uniknąć kar – praktyczne wskazówki.
✅ Gotowe rozwiązania dla Twojej firmy.
Podsumowanie: Najważniejsze zasady
- Bezwzględnie unikaj praktyk zakazanych przez Art. 5 AI ACT.
- Oznaczaj wszystko – klient musi wiedzieć, że ma do czynienia z AI.
- Dokumentuj decyzje – szczególnie w systemach wysokiego ryzyka.
- Szanuj prawa klientów – do wyjaśnień i odwołań od decyzji AI.
- Regularnie audytuj swoje systemy pod kątem zgodności prawnej.
Pamiętaj: Wdrożenie sztucznej inteligencji w biznesie to nie tylko kwestia technologii, ale przede wszystkim zgodności prawnej. Kary za naruszenie AI ACT mogą sięgać 7% rocznego obrotu firmy. Lepiej zainwestować w zgodność prawną niż ryzykować sankcje przy wykorzystywaniu AI w działalności gospodarczej.
AI w firmie nie musi oznaczać stresu i niepewności.
Można:
✔ korzystać z AI legalnie
✔ mieć zasady, dokumenty i checklisty
✔ spać spokojniej przy marketingu, treściach i automatyzacjach
Jeśli chcesz poukładać AI w firmie raz a dobrze, sprawdź kurs:
🎓 Legalna AI i automatyzacja w firmie – MUST HAVE
To nie teoria, to gotowe wzory do wdrożenia.
🔗 Sprawdź szczegóły: https://legalnybiznesonline.pl/szkolenie-online-legalna-ai-w-firmie-must-have/
Na zakończenie jeżeli potrzebujesz indywidualnej konsultacji z radcą prawnym, skontaktuj się ze mną. Z przyjemnością omówię z Tobą WYBRANE TEMATY od strony prawno-praktycznej. Napisz do mnie na ten e-mail >> kontakt@legalnybiznesonline.pl lub od razu sprawdź ofertę konsultacji TUTAJ.
Wszystkiego Legalnego!
Ilona Przetacznik & #LBO Team
Stan prawny na dzień 04.08.2025 r.
